Diweddariad i'r wefan: Mae Polisïau Clinigol, Cyhoeddiadau ac Insight Hub bellach i'w gweld o dan Polisïau ac Adnoddau.
Mae cynnwys a oedd gynt o dan Gweithio Gyda Ni, gan gynnwys Dod yn Ddarparwr ac Ymgysylltu ac Ymgynghori, bellach i'w weld o dan Amdanom Ni.
Diweddariad Cynnydd ar Oedi Atgyfeirio Llawfeddygol Gwasanaeth Rhyw Cymru – 23 Medi 2026
Hoffai Pwyllgor Comisiynu ar y Cyd GIG Cymru (NWJCC) roi'r wybodaeth ddiweddaraf am y paratoadau ar gyfer yr adolygiad annibynnol o gleifion a atgyfeiriwyd am lawdriniaeth gan Wasanaeth Rhywedd Cymru.
Cyfrifoldeb cyffredinol y NWJCC yw sicrhau bod y gwasanaethau y mae'n eu comisiynu yn cynnig gwasanaeth diogel ac o ansawdd uchel i gleifion, a chymerwyd y penderfyniad i oedi llawdriniaeth i sicrhau bod y safonau hynny'n cael eu cynnal. Fodd bynnag, mae'r NWJCC yn cydnabod yr ansicrwydd a'r pryder y mae'r oedi mewn llawdriniaeth sy'n cadarnhau rhywedd wedi'i achosi i gleifion sy'n aros am lawdriniaeth a'u teuluoedd ac yn ymddiheuro am y gofid y mae hyn wedi'i achosi.
Ar 24 Awst 2026, penderfynodd NWJCC oedi atgyfeiriadau ar gyfer llawdriniaeth cadarnhau rhywedd gan Wasanaeth Rhywedd Cymru, asesiadau gan ddarparwyr llawfeddygol a llawdriniaethau newydd. Cyflwynwyd yr oedi fel mesur rhagofalus, ar gyngor clinigol, yn dilyn pryderon a nodwyd trwy brosesau ansawdd, diogelwch a sicrwydd arferol. Mae'n caniatáu i adolygiad clinigol annibynnol brys o gleifion ar y rhestrau aros llawfeddygol ddigwydd, gan helpu i sicrhau bod atgyfeiriadau ar gyfer llawdriniaeth cadarnhau rhywedd yn cael eu cefnogi gan drefniadau sy'n arwain at ofal diogel o safon uchel.
Mae hwn yn parhau i fod yn oedi ac nid yw'n newid parhaol i'r gwasanaeth. Mae'r NWJCC wedi ymrwymo i sicrhau y gall trigolion Cymru gael mynediad at wasanaethau cadarnhau rhywedd o ansawdd uchel gan gynnwys mynediad at lawdriniaeth briodol.
Nid yw'r saib yn effeithio ar y rhai sydd eisoes yn mynd trwy gyfres gynlluniedig o weithdrefnau llawfeddygol fel rhan o'u cyfnod pontio, gofal dilynol sy'n angenrheidiol yn glinigol i gleifion sydd eisoes wedi cael llawdriniaeth, cleifion sydd angen triniaeth ar gyfer cymhlethdodau, a'r rhai sydd angen ôl-ofal arall sy'n angenrheidiol yn glinigol.
Bwriad y diweddariad hwn yw darparu tryloywder ynghylch y cynnydd sy'n cael ei wneud i baratoi ar gyfer yr adolygiad. Nid oes unrhyw benderfyniadau ynghylch gofal cleifion unigol wedi'u gwneud ar hyn o bryd.
Ers cyhoeddi'r oedi, mae NWJCC wedi bod yn gweithio'n agos gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro (CAVUHB) a darparwyr llawfeddygol yn GIG Lloegr i sefydlu'r broses adolygu annibynnol a rhoi'r trefniadau angenrheidiol ar waith i gefnogi'r adolygiad.
Mae clinigwyr rhywedd profiadol wedi cael eu penodi i'r panel adolygu clinigol annibynnol, ac mae'r paratoadau terfynol bellach yn cael eu cwblhau. Unwaith y bydd y trefniadau hyn wedi'u cwblhau, cysylltir yn uniongyrchol â chleifion yr effeithir arnynt gyda gwybodaeth am yr hyn sy'n digwydd nesaf.
Bydd yr adolygiad yn dechrau gyda chleifion y bwriadwyd cynnal eu llawdriniaeth rhwng Awst a Rhagfyr 2026. Bydd adolygiadau'n dechrau gyda'r rhai y cynlluniwyd eu dyddiadau llawdriniaeth gynharaf a byddant yn parhau yn nhrefn dyddiadau. Lle bo'n briodol i glaf fwrw ymlaen, gwneir trefniadau i'w llawdriniaeth ailddechrau cyn gynted â phosibl. Mae NWJCC wedi ceisio cadarnhad gan ddarparwyr llawfeddygol GIG Lloegr y bydd cleifion sy'n gallu bwrw ymlaen â llawdriniaeth yn cael blaenoriaeth.
Mae gwaith gyda darparwyr llawfeddygol wedi helpu'r NWJCC i ddeall maint yr adolygiad ac mae'n cefnogi'r nod presennol o gwblhau'r cam cyntaf hwn o'r adolygiad erbyn diwedd mis Rhagfyr 2026. Bydd llawdriniaeth cleifion unigol yn cael ei hailgychwyn, os yw'n briodol, cyn gynted ag y bydd eu hadolygiad wedi'i gwblhau, ni fydd angen iddynt aros tan ddiwedd mis Rhagfyr am ganlyniad.
Bydd atgyfeiriad cleifion sy'n aros am lawdriniaeth yn 2027, a'r rhai sy'n aros am asesiad llawfeddygol, hefyd yn cael ei adolygu i gadarnhau bod y gofynion ar gyfer llawdriniaeth wedi'u bodloni.
Mae’r NWJCC yn deall bod cleifion yn profi cyfnod o ansicrwydd wrth aros am ragor o wybodaeth ynghylch beth mae’r adolygiad hwn yn ei olygu i’w gofal. Bydd gwybodaeth fanwl am y broses, gofal unigol a’r camau nesaf yn cael ei rhannu’n uniongyrchol â chleifion yr effeithir arnynt yn y lle cyntaf yn fuan. Yn dilyn cyfathrebu â chleifion, bydd y Cylch Gorchwyl ar gyfer yr adolygiad annibynnol yn cael ei gyhoeddi ar ein gwefan.
Bydd y NWJCC yn parhau i weithio'n agos gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro, arweinwyr clinigol, rhanddeiliaid a phartneriaid gwasanaeth wrth i'r adolygiad fynd rhagddo. Rydym yn cydnabod yr effaith y mae'r sefyllfa hon wedi'i chael ar gleifion sy'n aros am lawdriniaeth a'u teuluoedd ac yn gweithio gyda Chaerdydd a'r Fro i sicrhau bod cymorth priodol ar gael.
Mae rhagor o wybodaeth, gan gynnwys cwestiynau cyffredin ac adnoddau cymorth, ar gael ar wefan Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro. Bydd y wybodaeth yn cael ei diweddaru wrth i fanylion pellach am y broses adolygu ddod ar gael.