Bydd Dull Cenedlaethol Newydd yn Helpu i Symleiddio Mabwysiadu Arloesedd sy'n golygu bod Pobl yng Nghymru yn Elwa o Arloesiadau Canser yn Gynharach

Mae proses genedlaethol newydd yn cael ei datblygu i helpu pobl â chanser yng Nghymru i elwa'n gynt o arloesiadau profedig o ansawdd uchel. Mae Pwyllgor Comisiynu ar y Cyd GIG Cymru (NWJCC), gan weithio gyda Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru fel rhan o Fenter Mynd i'r Afael â Chanser Llywodraeth Cymru, yn treialu llwybr cenedlaethol i nodi triniaethau, technolegau a dulliau canser y dylid rhoi blaenoriaeth iddynt i'w mabwysiadu ledled Cymru.

Ar hyn o bryd, gall y broses o fabwysiadu arloesedd canser ar draws GIG Cymru gymryd sawl blwyddyn, gyda sefydliadau unigol yn aml yn adolygu'r un cynigion ar wahân a heb lwybr unedig ar gyfer mabwysiadu. Gall hyn arwain at oedi a achosir gan brosesau aneglur ac amrywiad rhwng sefydliadau.

Mae'r llwybr peilot newydd hwn wedi'i gynllunio i newid hynny. Drwy greu un broses i GIG Cymru gyfan nodi pa rai o'r nifer o arloesiadau canser sy'n dod i'r amlwg fydd â'r effaith fwyaf. Mae NWJCC yn arwain y gwaith hwn oherwydd ei brofiad helaeth o flaenoriaethu ymyriadau ar draws gwahanol ddisgyblaethau, gan sicrhau bod penderfyniadau'n seiliedig ar dystiolaeth ac yn gyson.

Drwy gyflwyno un broses genedlaethol glir, bydd y GIG yng Nghymru yn gallu nodi, blaenoriaethu a chefnogi'r datblygiadau arloesol sy'n cynnig y gwerth mwyaf a sicrhau bod y rhain yn cyrraedd cleifion yn gyflymach, yn fwy systematig, ac yn decach ledled y wlad. Bydd y llwybr hefyd yn cryfhau'r mecanweithiau sy'n ofynnol ar gyfer mabwysiadu a gweithredu o fewn gwasanaethau, gan helpu i sicrhau y gellir cyflwyno'r datblygiadau arloesol cywir yn effeithlon fel bod clinigwyr yn derbyn yr hyn sydd ei angen arnynt cyn gynted â phosibl.

Dywedodd Iolo Doull, Cyfarwyddwr Meddygol yn NWJCC: “Mae pobl yr effeithir arnynt gan ganser yn haeddu mynediad amserol at y syniadau a’r arloesiadau gorau sydd ar gael lle bynnag y maent yn byw yng Nghymru.

“Nod y gwaith hwn yw sicrhau bod pobl yr effeithir arnynt gan ganser yn cael mynediad cynharach at yr arloesiadau a fydd â’r effaith fwyaf ar eu gofal, boed hynny’n brofion newydd, offer, ffyrdd o ddarparu triniaeth, neu welliannau i brofiad cleifion.

“Bydd y broses newydd hon yn ein helpu i ddeall sut y gallwn ni nodi orau pa arloesiadau all wneud y gwahaniaeth mwyaf i gleifion, a sicrhau bod y rheini’n cael eu cefnogi i gyrraedd y system yn gynt.”

Mae'r llwybr yn cael ei ariannu gan Lywodraethau Cymru fel rhan o'r rhaglen Gwneud iddo Ddigwydd ac yn cael ei ddatblygu mewn partneriaeth â sefydliadau gan gynnwys Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru, Rhwydwaith Canser Cymru, Contractau ar gyfer Arloesi, Technoleg Iechyd Cymru a chynrychiolwyr cleifion. Mae'r cydweithrediad hwn yn sicrhau bod arloesiadau'n cael eu hasesu'n dryloyw gyda mewnbwn gan glinigwyr, arbenigwyr a phobl sydd â phrofiad personol.

Mae'r broses yn cael ei phrofi ar hyn o bryd ac os bydd yn llwyddiannus bydd yn creu proses flaenoriaethu y gellir ei defnyddio ar draws sefydliadau yng Nghymru.

Disgwylir i'r panel blaenoriaethu cenedlaethol cyntaf ddigwydd ym mis Mawrth 2026, gan nodi cam pwysig tuag at ddull mwy cydlynol o gyflwyno arloesiadau canser newydd ledled Cymru.