Adolygiad Cenedlaethol yn Safoni Gofal mewn Imiwnoleg Arbenigol a Therapi Imiwnoglobwlin Ar Draws Cymru

Mae Pwyllgor Comisiynu ar y Cyd GIG Cymru (NWJCC) wedi cwblhau adolygiad cenedlaethol o wasanaethau imiwnoleg arbenigol, gan ddod â darlun cynhwysfawr ynghyd am y tro cyntaf o sut mae gofal yn cael ei ddarparu ledled Cymru.

Mae'r adolygiad, a gynhaliwyd i ddeall y ddarpariaeth bresennol ac anghenion y dyfodol, yn nodi pam mae angen newid, gan amlygu cyfleoedd i ddatblygu model gwasanaeth mwy safonol a chyson sy'n gwella cefnogaeth i bobl â chyflyrau'r system imiwnedd a'r rhai sy'n derbyn therapi imiwnoglobwlin.

Mae gofal imiwnoleg arbenigol, a gomisiynwyd o dan bortffolio NWJCC, yn cefnogi pobl ag anhwylderau imiwnedd prin sy'n aml yn cael diagnosis yn ystod plentyndod ac sydd angen monitro gydol oes a thriniaeth imiwnoglobwlin i helpu eu cyrff i ymladd heintiau.

Fel y comisiynydd cenedlaethol, mae'r NWJCC yn cydlynu'r gwasanaeth hwn, yn ariannu triniaeth, ac yn goruchwylio'r ddarpariaeth ledled Cymru.

Cynhaliwyd yr adolygiad mewn ymateb i alw cynyddol, costau cynyddol, ac amrywiad yn y ffordd y mae gwasanaethau wedi datblygu ar draws gwahanol Fyrddau Iechyd. Archwiliodd drefniadau comisiynu i sicrhau eu bod yn adlewyrchu anghenion cleifion a galw clinigol. Cydnabu'r adolygiad hefyd fod therapi imiwnoglobwlin yn cael ei ddefnyddio y tu hwnt i imiwnoleg, gan gynnwys mewn niwroleg a hematoleg, sy'n golygu y bydd y canfyddiadau o fudd i grŵp ehangach o gleifion.

Dywedodd Stacey Taylor, Cyfarwyddwr Cyllid a Gwerth yn NWJCC: “Mae amrywiad wedi datblygu’n naturiol dros amser, ond mae’n golygu y gall cleifion brofi gwahanol lwybrau ar hyn o bryd yn dibynnu ar ble maen nhw’n byw.

“Mae’r adolygiad hwn yn rhoi’r eglurder sydd ei angen arnom i ddeall sut i greu dull mwy safonol, wedi’i gydlynu’n genedlaethol.

“Mae’n tynnu sylw at ble mae dyblygu’n bodoli, ble gellir symleiddio prosesau, a ble bydd cyfrifoldebau cliriach yn helpu i wella’r system gyffredinol. Dylai un dull cenedlaethol helpu i leddfu amrywiad a mynediad anghyfartal.”

Nododd yr adolygiad dri mater allweddol:

• Nad yw cleifion mewn gwahanol ranbarthau yn cael mynediad at wasanaethau imiwnoleg arbenigol yn yr un ffordd ar hyn o bryd.

• Bod cymeradwyo a monitro pob therapi imiwnoglobwlin i gleifion yn amrywio yn dibynnu ar ble darperir y driniaeth.

• Nad oes gan Gymru system genedlaethol safonol eto ar gyfer rheoli'r defnydd parhaus o imiwnoglobwlinau nac olrhain y galw a'r canlyniadau ar gyfer y cynhyrchion meddyginiaethol hyn.

Ychwanegodd Stacey: “Bydd y canfyddiadau hyn nawr yn llywio dull comisiynu’r NWJCC ar gyfer cleifion Cymru. Mae hyn yn cynnwys datblygu trefniadau comisiynu cliriach, cryfhau monitro imiwnoglobwlinau a chyd-fynd yn agosach â systemau sefydledig ledled y DU sy’n anelu at gomisiynu therapi imiwnoglobwlin yn seiliedig ar dystiolaeth ac angen clinigol er budd cleifion ledled Cymru.”

Fel rhan o'r adolygiad, bu'n gweithio'n agos gyda thimau comisiynu GIG Lloegr, arbenigwyr caffael, paneli cenedlaethol, Gwasanaeth Gwaed Cymru a'r ganolfan imiwnoleg arbenigol ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro.

Dywedodd Stacey: “Mae’r adolygiad yn nodi cam pwysig ymlaen o ran comisiynu gan ddefnyddio dull sy’n seiliedig ar werth. Canolbwyntiodd ar sut y gall comisiynu helpu i ddarparu gwasanaethau mwy teg, cynaliadwy a chanolbwyntio ar werth i gleifion yng Nghymru gan gydbwyso adnoddau’n effeithiol. Mae’n argymell dull a all gryfhau trefniadau cenedlaethol ar gyfer pobl â chyflyrau system imiwnedd sylfaenol ac ansylfaenol.”

Y cam nesaf yw gweithredu'r argymhellion fel rhan o'r Cynllun Blynyddol 2026/27. Bydd NWJCC yn parhau i gydweithio â darparwyr i gyflawni'r newidiadau hyn.